Σχολές, Ρεύματα, Επτανησιακή Σχολή

Τι είναι λογοτεχνική (ή καλλιτεχνική γενικότερα) Σχολή: Όταν ένας αριθμός καλλιτεχνών (λογοτεχνών στην περίπτωση μας) έχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά μπορούμε να μιλάμε για σχολή. Τα  χαρακτηριστικά αυτά είναι

Α. ζουν και δημιουργούν στον ίδιο τόπο

Β. ζουν την ίδια περίπου εποχή

Γ. ασχολούνται με παρόμοια θεματολογία και τους απασχολούν παρόμοια ζητήματα, έχουν κοινές εμπειρίες και παρουσιάζουν ομοιότητες στο ύφος

Δ. ακολουθούν το ίδιο λογοτεχνικό ρεύμα

Ε Μπορεί να υπάρχει ανάμεσά τους ένας κύριος εκπρόσωπος

Λογοτεχνικό Ρεύμα: Χαρακτηρίζει μία κυρίαρχη τάση στη λογοτεχνία, η οποία εμφανίζεται σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή και ακολουθείται από μια ομάδα καλλιτεχνών. Αφορά το λογοτεχνικό είδος, τη θεματολογία και τα εκφραστικά μέσα.

Επτανησιακή σχολή

Ιστορικό πλαίσιο: Τα Επτάνησα δε γνώρισαν ποτέ την οθωμανική κυριαρχία, όμως για αιώνες βρίσκονταν υπό ενετική κυριαρχία (αλλά και υπό την κυριαρχία των Γάλλων, των Άγγλων, των Ρώσων). Έτσι, ήρθαν ευκολότερα σε επικοινωνία και επαφή με το δυτικό πολιτισμό, κάτι που έδωσε τη δυνατότητα να αναπτυχθεί σημαντική πνευματική δραστηριότητα.

Χαρακτηριστικά: σε έργα κυρίως ποιητικά Επτανησιακής Σχολής: δημοτική γλώσσα με λίγα δάνεια από επτανησιακά ιδιώματα και λόγια Τα θέματα που πραγματεύονταν οι επτανήσιοι ποιητές είναι η παράδοση, η πατρίδα, η φύση, ο έρωτας στη πιο αγνή μορφή του.

Η τεχνοτροπία της Σχολής αυτής διακρίνεται από την επίδραση: του κλασικισμού: σύνδεση νεότερης ευρωπαϊκής λογοτεχνίας με αξίες και πρότυπα της κλασικής λογοτεχνίας και κυρίως του ρομαντισμού: προβάλλεται η ανάγκη της απελευθέρωσης της φαντασίας και του συναισθήματος.

Κύριος εκπρόσωπος της Επτανησιακής Σχολής ο Διονύσιος Σολωμός. Εκπρόσωποι: Α. Μάτεσις, Γ. Τερτσέτης, Γ. Μαρκοράς, Λ. Μαβίλης, Ι. Πολυλάς Α. Λασκαράτος

Υπάρχει ωστόσο και άλλη μια κατηγορία λογοτεχνών, που αν και Επτανήσιοι και σύγχρονοι του Σολωμού, βρίσκονται έξω από την επίδρασή του (Α. Κάλβος, Α. Βαλαωρίτης).

Προσφορά: Με το ποιητικό τους έργο ανανέωσαν την ελληνική ποίηση, εκφράζοντας το αναγεννητικό πνεύμα της Επανάστασης και ανοίγοντας το δρόμο για τη στενή επαφή της νεότερης ποίησης με την ευρωπαϊκή λογοτεχνία.

Κλασικισμός. Είναι η μορφή της λογοτεχνίας, που θεωρεί ως ιδανικό την ελληνική ρωμαϊκή αρχαιότητα. Θέλει να ξαναγυρίσουμε στα αρχαία πρότυπα και ιδανικά, την τελειότητα. Στον κλασικισμό η λογική κυριαρχεί πάνω στο συναίσθημα και τη φαντασία. Η έκφραση έχει πάντα την πληρότητα την αρτιότητα, την κυριολεξία, το φυσικό και το απέριττο. Επιδιώκεται το τέλειο, το αρμονικό, το πλαστικό και η ισορροπία. Ο όρος «κλασικισμός» προέρχεται από τη λατινική λέξη classicus που σημαίνει αυτός που κατατάσσεται σε μια εξέχουσα τάξη (class), ο πλούσιος ρωμαίος.

Ρομαντισμός. λέγεται η λογοτεχνική πνευματική κίνηση που δημιουργήθηκε αρχές 19ου αι. ως αντίθεση του κλασικισμού. Είναι η λογοτεχνική εκείνη τεχνοτροπία, στην οποίαν κυριαρχούν το συναίσθημα, η φαντασία, η εξιδανίκευση των πραγμάτων, η άρνηση της πραγματικότητας και η ατονία της λογικής. Ρομαντικό λέγεται ένα έργο, όταν περιγράφει πρόσωπα, τοπία… με ονειρώδη, ειδυλλιακή αίσθηση και διάθεση, όταν τα βλέπει όμορφα και ωραία και γενικά όπως ο ερωτευμένος. Ο ρομαντικός συγγραφέας διαλέγει τα τοπία των πράξεων του έργου να είναι πάρα πολύ γραφικά, ωραία. Οι ήρωες είναι ωραίοι, τρυφεροί, αγνοί στην εμφάνιση και χαρακτήρα. Στο ρομαντισμό είναι έντονη η αίσθηση της εθνικής ζωής και το βαθύ θρησκευτικό συναίσθημα. Τα θέματα που απασχολούν τους ρομαντικούς ποιητές είναι αυτά που τονίζουν τα εθνικά στοιχεία και την εθνική ζωή, τα θρησκευτικά, τα πατριωτικά, τα ιπποτικά, τα ερωτικά γεγονότα.