Τετάρτη 26 Νοεμβρίου 2014

Όμηρος


Ο Όμηρος

Ο Όμηρος φέρεται ως ο συγγραφέας των ποιητικών κειμένων της Ιλιάδας και της Οδύσσειας, από τα πρώτα κείμενα της Ιστορικής περιόδου της αρχαίας Ελλάδας, γνωστά ως «Ομηρικά Έπη».
Διαθέτουμε επτά βίους του Ομήρου που προέρχονται από την αρχαιότητα. Η καταγωγή του φαίνεται πως ήταν από τηνΙωνία και θρυλείται ότι επτά πόλεις ερίζουν για την καταγωγή του, με επικρατέστερες τη Σμύρνη και τη Χίο. Ως γονείς του αναφέρονται ο Μαίων και η Κριθηίδα και λέγεται ότι το πραγματικό του όνομα ήταν Μελησιγένης, επειδή γεννήθηκε κοντά στον ποταμό Μέλητα της Σμύρνης και ότι πήρε αργότερα το όνομα «Όμηρος», είτε επειδή ήταν τυφλός, είτε επειδή ήταν όμηρος των Κολοφωνίων στον πόλεμο με τη Σμύρνη. Σύμφωνα με τους βίους του, περιόδευσε απαγγέλλοντας τα έργα του στις ελληνικές πόλεις, απέκτησε μεγάλη φήμη, αλλά σε ένα διαγωνισμό με τον Ησίοδο στη Χαλκίδα δεν πήρε ΒΡΑΒΕΊΟ, επειδή προτιμήθηκε ο Ησίοδος ως ποιητής που εξυμνούσε την ειρήνη. Ως τόπος θανάτου του παραδίδεται η Ίος.Εκτός από την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, στην αρχαιότητα αποδόθηκαν στον Όμηρο και άλλα έπη του τρωικού κύκλου, αρκετοί θρησκευτικοί ύμνοι, η επική παρωδία Βατραχομυομαχία και μια κωμική διήγηση για έναν χαζό ήρωα, τον Μαργίτη.Η σύγχρονη έρευνα, και ειδικότερα όσοι δέχονται ότι ο Όμηρος μπορεί να θεωρηθεί πραγματικό πρόσωπο, τοποθετεί τη ζωή του στον 8ο αι. π.Χ. και θεωρεί πιθανό ότι ήταν Ίωνας αοιδός, συνεχιστής μιας μακραίωνης παράδοσης προφορικών ηρωικών αφηγήσεων, που συνέθεσε την Ιλιάδα γύρω στο 750 π.Χ. και την Οδύσσεια γύρω στα 710 π.Χ.


Τρίτη 18 Νοεμβρίου 2014

Από το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ

Την 1η Αυγoύστου του 1944 η 15χρονη Άννα Φρανκ καταχωρεί για τελευταία φορά στο διάσημο σήμερα ημερολόγιο της. Τρεις μέρες αργότερα, η οικογένεια Φρανκ συλλαμβάνεται από τους Γερμανούς στρατιώτες και μεταφέρεται σε στρατόπεδα συγκεντρώσεως. Τον επόμενο Μάρτιο, η Άννα Φρανκ, ταλαιπωρημένη από τις κακουχίες και άρρωστη με τύφο, φεύγει από τη ζωή.
 Άννα Φρανκ
Η Άννα Φρανκ
Η Άννα Φρανκ γεννήθηκε στις 12 Ιουνίου 1929 στη Φρανκφούρτη. Ήταν μια έφηβος, η οποία έζησε το ναζιστικό καθεστώς, το οποίο και της κόστισε τη ζωή. Πρόλαβε όμως, αυτά τα λίγα χρόνια της ζωής της, να μας αφήσει αξιόλογη κληρονομιά. Το ημερολόγιό της θα παραμείνει για πάντα μια υπενθύμιση του ανθρώπινου κόστους των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης.
Το ημερολόγιο διηγείται την ιστορία της νεαρής που πρέπει να μεγαλώσει με περιορισμούς και να επιβιώσει μέσα από απάνθρωπες καταστάσεις. Η ιστορία της καθημερινής της ζωής, το κρύψιμο, η διαβίωση με εφηβικές συναισθηματικές συγκρούσεις και οικογενειακές λογομαχίες σε συνδυασμό με την προσπάθεια να αντιμετωπίσει και να συνειδητοποιήσει τι συνέβαινε στον εξωτερικό κόσμο, συνθέτουν μια ζωή που είχε μόλις αρχίσει.
Η οικογένειά της είχε μετακομίσει από τη Γερμανία στο Άμστερνταμ το 1933, όταν οι Ναζί πήραν την εξουσία στη χώρα. Καθώς οι διώξεις των Εβραίων εντάθηκαν, η οικογένεια άρχισε τον Ιούλιο του 1942 να κρύβεται σε μυστικά δωμάτια του γραφείου του πατέρα της.
Μετά από δυο χρόνια τους κατέδωσαν, και η οικογένεια στάλθηκε στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Μετά από μακροχρόνια παραμονή στο γερμανικό στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς, η Άννα και η αδερφή της μεταφέρθηκαν στο Μπέργκεν – Μπέλσεν. Εκεί, η Άννα έδειξε το ίδιο κουράγιο και καρτερικότητα που την είχαν κάνει γνωστή.
Τον Φεβρουάριο του 1945 όμως και τα δυο κορίτσια αρρώστησαν από τύφο με τη Μαργκό Φρανκ να χάνει τη ζωή της λίγο αργότερα. Ο χαμός της αδερφής της λύγισε την Άννα η οποία πέθανε στις αρχές Μαρτίου του ίδιου έτους.
Ο πατέρας της, Όττο, ήταν ο μόνος που επέζησε από την οικογένεια Φρανκ. Ο Όττο Φρανκ γύρισε μετά το τέλος του πολέμου στο Άμστερνταμ, όπου ανακάλυψε ότι το ημερολόγιό της είχε περισωθεί. Πεπεισμένος ότι αποτελούσε μοναδική μαρτυρία, προχώρησε στην έκδοσή του αρχικά στην αγγλική γλώσσα, με τίτλο «The Diary of a Young Girl», κάνοντας την Άννα ένα από τα πιο γνωστά θύματα του Ολοκαυτώματος.


Τοημερολόγιο στο διαδίκτυο  (Πηγή: http://cdn.sansimera.gr/media/files/Anne_Frank_Diary.pdf 



Τετάρτη 12 Νοεμβρίου 2014

Η εσχάτη των ποινών



Θέμα: Ήρωας του διηγήματος είναι ο εννιάχρονος Δαμιανός Καράντζας, που έχει μεγάλο πάθος με το άθλημα του ποδοσφαίρου
·         γνωρίζει πολύ καλά τον χώρο του γηπέδου, τις ανωμαλίες του εδάφους, την κλίση και τις παγίδες της μορφολογίας του χώρου
·         Αγγίζει τα δοκάρια και τα τρύπια δίχτυα με θαυμασμό και δέος
·         Αφιερώνει όλο του τον χρόνο για να παίζει ποδόσφαιρο
·         Θέλει έντονα να συμμετέχει στους «διεθνείς» αγώνες ποδοσφαίρου στο νησί ανάμεσα στους Έλληνες κατοίκους και τους ξένους τουρίστες

Ενότητες/ Πλαγιότιτλοι (ενδεικτικά)
1.     «Δεν υπάρχει άλλος ... είναι γείτονες» – Η αγάπη του ήρωα για το ποδόσφαιρο και η επιθυμία του να συμμετέχει στους αγώνες
2.     «Ας είναι... Αυγούστου» – Χαρακτηριστικά των ποδοσφαιρικών αγώνων ανάμεσα στους Έλληνες του νησιού και τους ξένους τουρίστες
3.     «Το ίδιο πρόκειται... αυτή την ώρα»  - Ο αποκλεισμός από την ομάδα και η πικρία του μικρού ήρωα
4.     «Στο μεταξύ... το διαλύουν» – Η διακοπή του αγώνα και το ισόπαλο αποτέλεσμα
5.     «Ο Δαμιανός... Σταυρού» – Ο ‘αγώνας’ του μικρού ήρωα με υποτιθέμενους αντιπάλους και η εκδικητικότητά του
Γλώσσα : ζωντανή, απλή, δημοτική με διανθισμένες λαϊκές φράσεις και ποδοσφαιρική ορολογία.
Ύφος: λιτό και ζωντανό, με αρκετά λεπτομερή στοιχεία στην διήγηση και με χρήση του χρόνου ενεστώτα που δίνει έμφαση στα γεγονότα. Υπάρχουν και κάποια σχήματα λόγου που κάνουν το ύφος πιο γλαφυρό και παραστατικό.
Είδη αφήγησης αφήγηση, περιγραφή( με την χρήση εικόνων), διάλογος
Οι αφηγηματικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται είναι:
Αφήγηση/Αφηγητής
Αφήγηση (ο αφηγητής είναι ετεροδιηγητικός, γράφει σε τρίτο πρόσωπο  και είναι παντογνώστης - υπάρχει μηδενική εστίαση και τα γεγονότα παρουσιάζονται με γραμμική αλληλουχία

Να 'σαι καλά δάσκαλε!


Χώρος: σχολική τάξη και το περιβάλλον του χωριού και της εξοχής
Χρόνος: αναδρομική αφήγηση που ξεκινά από το παρελθόν για να φτάσει στο παρόν γραμμικά
Θέμα: Το ενδιαφέρον και η αγάπη που καλλιεργεί ένας καθηγητής στους μαθητές μιας τάξης σχολείου της επαρχίας για το λαϊκό πολιτισμό και τη λαϊκή λογοτεχνική παράδοση.
Βασική Ιδέα: Η σημασία του σχολικού περιβάλλοντος στην ανάδειξη της αξίας του λαϊκού πολιτισμού.
Ενότητες Πλαγιότιτλοι (ενδεικτικά)
1η ενότητα: «Πρόπερσι που φοιτούσα… να τα διορθώσετε». Ο ρόλος του νέου φιλολόγου στην προβολή της αξίας του λαϊκού πολιτισμού
2η ενότητα «Πάντως, η δική μου η θέση… όταν το ξαναπήρε». Το πάθημα των δύο ξένων μαθητών.
Αφήγηση / Αφηγητής
- α’ πρόσωπο. - Ο αφηγητής συμμετέχει ως ήρωας στην ιστορία. - Εστιάζει τα γεγονότα μέσα από την προοπτική του παρελθόντος.
- Απευθύνεται νοερά σε β’ πρόσωπο στον παλιό του καθηγητή και μιλάει με την προοπτική του παρόντος.
- Στοχαστική διάθεση, μοιάζει να απευθύνεται σε έναν υποθετικό συνομιλητή. Περιγραφή συναισθημάτων.
- Αναδρομική αφήγηση.
Αφηγηματικοί τρόποι: Αφήγηση, περιγραφές, σχόλια του αφηγητή, διάλογοι.
Γλώσσα: Απλή, καθαρή δημοτική με λέξεις της καθημερινότητας πλησιάζει στην προφορική ομιλία.
Ύφος:  Απλό, με στοιχεία προφορικότητας
Εκφραστικά μέσα: Παρομοιώσεις, Μεταφορές, Επαναλήψεις, Ασύνδετα Σχήματα.
Ιδέες συναισθήματα:
- Προβάλλεται ο σημαντικός ρόλος του εκπαιδευτικού στην ανάδειξη του λαϊκού πολιτισμού και κάθε αξίας που συντελεί στην κοινωνικοποίηση των παιδιών και στην αισθητική τους καλλιέργεια.
- Ο αστικός τρόπος ζωής, η στροφή από τη συλλογική ζωή στην προβολή του ατομικού συμφέροντος και η εισβολή ξένων προτύπων ζωής οδήγησαν στην περιφρόνηση του λαϊκού πολιτισμού και στην ισοπέδωση ιδεών και αξιών.
Τα δύο μοντέλα διδασκαλίας των μαθημάτων
Στο κείμενο παρουσιάζονται δύο μοντέλα διδασκαλίας:
Το πρώτο έχει να κάνει με την εφαρμογή των αρχών του «σχολείου εργασίας», ενός σχολείου που δεν είναι απομονωμένο από τη ζωή και την κοινωνία, που δεν περιορίζει την απόκτηση γνώσεων στους τοίχους του σχολικού περιβάλλοντος, αλλά ενθαρρύνει τους μαθητές σε δραστηριότητες που ξεφεύγουν από τα όρια του τυπικού αναλυτικού προγράμματος και τους καλλιεργεί δημιουργικά ενδιαφέροντα, ώστε να εφαρμόζουν στην πράξη τη θεωρητική γνώση.
— Στο σχολείο αυτό, πέρα από τον τρόπο απόκτησης των γνώσεων και ως προς τη σχέση μαθητή-δασκάλου, οι μαθητές δε φοβούνται το δάσκαλο, τον βλέπουν ως συνεργάτη και σύμβουλο και εκδηλώνονται μπροστά του με αυθορμητισμό και ειλικρίνεια, ενώ ο δάσκαλος συμπεριφέρεται στους μαθητές με οικειότητα και κατανόηση, δεν είναι απόμακρος και αυστηρός, δεν παρουσιάζεται ως αυθεντία, αλλά σέβεται την προσωπικότητα του μαθητή και παράλληλα δημιουργεί ευχάριστη ατμόσφαιρα, χρησιμοποιώντας το διάλογο αντί για την αυταρχική επιβολή των απόψεων του.
Το δεύτερο μοντέλο δίνεται συνοπτικά με τη φράση: Αλλά ήξεραν πολύ καλά από κατάλογο, άγριες ή φαρμακερές φωνές και τρεμούλες. Το σχολείο αυτό έχει δασκάλους σκυθρωπούς και αυστηρούς, με συμπεριφορά αντιπαιδαγωγική, δηλαδή σκληρή, προσβλητική και αυταρχική. Ο δάσκαλος καταπιέζει τους μαθητές και επιβάλλεται με την απειλή του βαθμού και την άσκηση βίας (ξυλοδαρμός) προβάλλοντας τον εαυτό του ως αυθεντία. Οι μαθητές από την πλευρά τους τον τρέμουν από το φόβο τους και αισθάνονται ασφυχτικά και αποπνιχτικά, σαν φυλακισμένοι, ενώ η μόνη δραστηριότητα που τους επιβάλλεται είναι η στείρα απομνημόνευση ξερών και άψυχων γνώσεων μέσα στο απομονωμένο από τη ζωή και την κοινωνία περιβάλλον του σχολείου.